Dutchesse’s Weblog

Wanhopig kijkt de moeder om zich heen en doet ten einde raad een greep in het –goedgevulde- snoepvak dat strategisch geplaatst is tussen de cornflakes en tijdschriften. De Kitkat lost op waar zij tekortschiet: in één klap zijn de drie jengelende jongetjes stil. De moeder zucht opgelucht en gooit snel de laatste boodschappen in het karretje, om vervolgens, haar zoontjes aan de armen meesleurend, naar de dichtstbijzijnde kassa te snellen waar ze nog snel voor de bejaarde man schiet die net zijn boodschappen op de band wilde leggen. Ze glimlacht nog even verontschuldigend terwijl ze de diepvriespizza’s waar de jongetjes zo om hadden lopen zeuren, op de band gooit.

De vraag is: wie heeft nu de schuld aan het stijgende percentage mensen in Nederland – vooral kinderen – met overgewicht? De supermarkten? Is het werkelijk hun schuld, omdat zij hun schappen op zo strategisch mogelijke plekken plaatsen? Ik denk het niet. Of is het de schuld van de overheid, omdat ze niet genoeg voorlichting op scholen geven? Nogmaals: ik denk het niet. Wie wél de hoofdschuldigen zijn? De ouders!

Om te beginnen vind ik dat de regering zich eens wat minder zou moeten bemoeien met de Nederlanders. Het is prima dat ze zich bezighouden met de volksgezondheid, maar het moet niet te ver gaan. Mensen zijn wezens die goed in staat zijn voor zichzelf te denken en dat moet je ze dan ook vooral laten doen. Je kunt het daarnaast supermarkten niet kwalijk nemen dat ze proberen zo veel mogelijk te verkopen: ze moeten immers winst maken om het hoofd boven water te kunnen houden! Als alle Nederlandse supermarkten omwille van nieuwe regels van de regering verlies gaan lijden, gaat het slechter en slechter met de Nederlandse economie: dat is toch óók niet de bedoeling van onze regering? Hooguit zou de regering door middel van zo’n spannende reclamecampagne of –helemaal leuk!- een fijne voorlichting op tv de Nederlanders kunnen proberen wat meer zelfbeheersing bij te brengen. Daar ligt immers het probleem: als alle mensen af en toe eens de verleiding tot een Mars, Snickers of Kitkat zou kunnen weerstaan, zou het niets uitmaken of de supermarkten het snoepschap bij de kassa of tussen de tijdschriften en de augurken zou plaatsen.

Daarbij: over het algemeen wordt in de discussies over dit onderwerp vaak voor het gemak even vergeten dat de overheid al volop bezig is met voorlichtingen en reclamecampagnes: hieruit kunnen we opmaken dat die dus de afgelopen jaren vergeefse moeite zijn geweest. Het percentage te zware kinderen blijft stijgen, terwijl er alles aan gedaan wordt om diezelfde kinderen op de gevaren van overgewicht te wijzen en ze aan te moedigen gezonder te gaan eten. Conclusie: het wérkt niet. Als we vervolgens kijken naar de manier waarop deze voorlichtingen gegeven worden verbaast mij dat eerlijk gezegd totaal niet: de ‘voorlichting’ die men op school geeft bestaat over het algemeen uit een eenmalig bezoek van één of andere – in de ogen van de kinderen – halfbejaarde die gezond eten en veel sporten predikt. Heel gek, maar de kinderen knikken braaf en drie minuten later doen ze zich tegoed aan het zakje chips dat werd uitgedeeld vanwege een verjaardag. Wie een probleem als dit systematisch wilt voorkomen, moet je in plaats van symptoombestrijding het probleem bij de wortel aanpakken. Wat is de wortel? Juist ja, de ouders! Leer hén wat de gevolgen van overgewicht kunnen zijn, zij snappen tenminste wat je bedoelt als je het hebt over ‘risico op onvruchtbaarheid’ of ‘hoger risico op hart- en vaatziekten of hoge bloeddruk’.

Tot slot: de wetenschap zou kunnen proberen om, in plaats van het zoveelste omstreden onderzoek te publiceren, een oplossing voor dit probleem te zoeken. Men publiceert  naar hartelust het ene onderzoek na het andere, maar verrassend genoeg komt uit vrijwel alle onderzoeken dezelfde conclusie: overgewicht is niet goed voor je en het percentage Nederlanders met overgewicht neemt gestaag toe. Bij ieder nieuw onderzoek zijn er ook weer nieuwe critici te vinden, die van mening zijn dat het onderzoek niet goed is uitgevoerd, gedocumenteerd of niet voldoende ondersteund door medische feiten… Maar in plaats van te proberen die paar critici te overtuigen, die misschien wel simpelweg het probleem niet onder ogen willen zien, zouden wetenschappers ook kunnen proberen een oplossing voor het –door de meesten allang erkende- probleem te vinden. Spruitjes met Marssmaak bijvoorbeeld.

Kortom: de overheid zou eerst eens moeten bedenken of ze zich wel met álle aspecten van het leven van de burgers moet bemoeien. En als ze dan toch besluiten dat dit belangrijk is, laat ze dan hun voorlichting eens op de ouders richten in plaats van doorgaan met iets dat zichtbaar geen effect heeft. Daarbij zou het handig zijn als de wetenschap zich eens bezighoudt met oplossingen, in plaats van met telkens weer hetzelfde probleem constateren.